absolutorium administrator administrowanie część wspólna deweloper dokumentacja dotacje unijne dłużnicy eksmisja fundusz remontowy głosowanie hala garażowa instalacja co kaucja mieszkaniowa konto bankowe koszty ciepła koszty zarządu kotłownia księgowość licencja mała wspólnota miejsce postojowe nieruchomość wspólna nip odszkodowanie parkowanie pełnomocnictwo podatki podział wspólnoty pozew protokół przeglądy techniczne przekształcenie lokalu regon regulamin wspólnoty remont balkonu remont budynku rewaloryzacja rozliczenia spółdzielnia termomodernizacja ubezpieczenie uchwała wspólnoty uchwały wspólnoty udziały umowa o zarządzanie nieruchomością ustawa o własności lokali windykacja wodomierz wodomierze wspólnota mieszkaniowa wspólnoty mieszkaniowe wypowiedzenie umowy wzór uchwały wzór umowy zadłużenie zaliczka zarząd nieruchomością zarząd wspólnoty zarządca nieruchomości zarządca wspólnoty zarządzanie nieruchomościami zaskarżenie uchwały zebranie wspólnoty zmiana udziałów

Autor: Jolanta Wagner

ODPOWIEDŹ: Według przepisów prawa budowlanego stawkę opłaty skarbowej liczy się tylko od powierzchni użytkowej, tymczasem Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków wymaga dowodu wpłaty opłaty skarbowej za wydanie pozwolenia na prace w otoczeniu zabytku bez względu na wielkość powierzchni użytkowej w stałej wysokości, tj. 82 zł.

Zarówno wniosek o wydanie stosownego pozwolenia na prace w otoczeniu zabytku, jak i wydane przez wojewódzkiego konserwatora zabytków pozwolenie dotyczy konkretnego zabytku. Wydawane jest więc odrębnie dla każdego obiektu, na którym będą prowadzone prace, i  w związku z tym również obowiązek uiszczenia stosownej opłaty skarbowej dotyczy odrębnie każdego wydanego na prace pozwolenia. Ze względu na to, że pozwolenia na prace w otoczeniu zabytków nie zostały wymienione odrębnie w załączniku do ustawy o opłacie skarbowej, określającym wykaz przedmiotów opłaty skarbowej, stawki tej opłaty oraz zwolnienia - część III - będą miały zastosowanie postanowienia określone pod pozycją 44 załącznika pkt 2 - pozostałe inne niż wymienione w niniejszym załączniku zezwolenia (pozwolenia, koncesje), a obowiązującą z tego tytułu stawka opłaty skarbowej wynosi 82 zł. 

Z dniem 1.1.2007 r. weszła w życie nowa ustawa z 16.11.2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.). Stosownie do treści art. 1 ust. 1 opłacie skarbowej podlega:

•       w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej:

•        dokonanie czynności urzędowej na podstawie zgłoszenia lub na wniosek,

•        wydanie zaświadczenia na wniosek,

•        wydanie zezwolenia (pozwolenia, koncesji);

•       złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii - w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym.

Jak więc wynika z powyższego, opłatą skarbową objęte są czynności urzędowe (w tym wydanie zaświadczenia, zezwolenia, pozwolenia i koncesji) w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej.

Czynność urzędowa to pojęcie szerokie, obejmujące wszystkie formy działania administracji publicznej, w tym czynności prawne i inne działania administracji, takie jak np. dokonywanie wpisów w rejestrach i ewidencjach. Nie ogranicza się więc ono wyłącznie do czynności administracyjnoprawnych, wykonywanych przy użyciu instrumentów prawa administracyjnego.

Odnosząc się do pojęcia „sprawy indywidualnej z zakresu administracji publicznej" - czyli inaczej „sprawy administracyjne" - należy stwierdzić, że pojęcie to również nie zostało w sposób szczególny zdefiniowane dla potrzeb powyższej ustawy o opłacie skarbowej.

Na podstawie obowiązującej w tym zakresie doktryny można sformułować m.in. następujące definicje tego pojęcia:

•        „konkretna sytuacja życiowa, w której interes indywidualny i interes publiczny mają znaleźć wyraz na podstawie prawa administracyjnego w formie konkretnego i władczego rozstrzygnięcia po przeprowadzeniu określonego prawem po-stępowania" (J. Jendrośka, Polskie postępowanie administracyjne, Wrocław 2001, s. 9);

•        „oparty na przepisach prawa interes prawny uzasadniający żądanie od organu administracji państwowej udzielenia określonego uprawnienia albo oparta na tym samym prawie kompetencja organu administracji państwowej do oddziaływania na interes prawny niepodporządkowanego mu podmiotu przez nałożenie na niego, wydaną z urzędu decyzją, określonego obowiązku" (W. Dawidowicz, Postępowanie w sprawach administracyjnych a postępowanie przed sądem cywilnym, PiP 1990, z. 8, s. 40).

Jak więc wynika z powyższego, indywidualny charakter spraw załatwianych przez organy administracji rządowej i samorządowej w zakresie ich właściwości oznacza, że dotyczą one zarówno ściśle określonego podmiotu, jak również konkretnych jego praw i obowiązków. W sprawach tego rodzaju adresatem rozstrzygnięcia jest zawsze imiennie oznaczony podmiot, niezależnie od tego, czy nastąpi to w formie decyzji czy też innego indywidualnego aktu administracyjnego (np. postanowienia), czy też dokumentu wydanego wskutek podjętych czynności materialno-technicznych (np. zaświadczenia).  

Opłacie skarbowej podlegają więc, co do zasady, czynności urzędowe, które:

•        dokonywane są w sprawach z zakresu administracji publicznej;

•        mają charakter indywidualny;

•        dokonywane są na wniosek lub na skutek zgłoszenia.

Opłacie tej podlega również złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym. 

Czynności zwolnione

Opłatą skarbową nie są natomiast objęte czynności urzędowe, mające charakter generalny (akty normatywne), niewładczy (czynności cywilnoprawne), czynności wewnętrzne (skierowane do podmiotów podporządkowanych organizacyjnie) oraz dokonywane z urzędu, takie jak:

•        podania (żądania, wnioski, odwołania, zażalenia);

•        załączniki do podań;

•        czynności urzędowe dokonywane z urzędu;

•        zaświadczenia wydawane z urzędu.

Opłacie skarbowej nie podlegają również, co do zasady, zgłoszenia. W niektórych przypadkach jednak ustawodawca określił stawki opłaty skarbowej od czynności urzędowych polegających na przyjęciu zgłoszenia. Przykładem takiej czynności jest przyjęcie wymaganego przepisami o ochronie środowiska zgłoszenia instalacji, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko - ust. 13 w części I załącznika do ustawy o opłacie skarbowej.

Katalog podlegających opłacie skarbowej czynności urzędowych, do których zalicza się również wskazane wyżej przyjęcie zgłoszenia, jest zamknięty, a więc opłacie skarbowej podlegają wyłącznie te czynności urzędowe, które są enumeratywnie wymienione w  I części załącznika do ustawy o opłacie skarbowej. 

Moment powstania zobowiązania podatkowego z tytułu opłaty skarbowej

Zobowiązanie w opłacie skarbowej jest zobowiązaniem po-wstającym z mocy prawa, wskutek zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże jego powstanie. Co do zasady zobowiązanie to powstaje równocześnie z chwilą powstania obowiązku podatkowego.

Obowiązek podatkowy zapłaty opłaty skarbowej powstaje z chwilą:

•        dokonania zgłoszenia lub złożenia wniosku o dokonanie czynności urzędowej;

•        złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia lub zezwolenia.

Oznacza to więc, że opłata skarbowa stanowi należność opłacaną z góry. W przypadku natomiast gdy dokonano zgłoszenia lub złożenia wniosku bez uiszczenia należnej opłaty skarbowej, zastosowanie będą miały postanowienia art. 261 ustawy z 14.6.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Stosownie do treści tego przepisu, jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie jest zobowiązany do wezwania do uiszczenia należnej opłaty, wyznaczając termin do dokonania zapłaty. Termin ten nie może być krótszy niż siedem dni i dłuższy niż czternaście dni. Dopiero po wniesieniu należnej opłaty skarbowej organ administracji publicznej przystępuje do merytorycznego rozpatrywania wniosku.

Jeżeli strona nie uiściła należnej opłaty skarbowej w wyznaczonym przez organ administracji publicznej terminie, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od tej opłaty zostanie zaniechana. Na postanowienie w sprawie zwrotu podania przysługuje zażalenie.

Od zasady tej są wyjątki, a należą do nich przypadki, w których:

•        za niezwłocznym załatwieniem sprawy przemawiają względy społeczne lub wzgląd na ważny interes strony;

•        wniesienie podania stanowi czynność, dla której jest ustanowiony termin zawity;

•        podanie wniosła osoba zamieszkała za granicą.

W tych sytuacjach organ administracji publicznej dokonuje czynności urzędowej - wydaje zaświadczenie lub zezwolenie - a na wydanym dokumencie zamieszcza adnotacje, w której określa podstawę prawną jej niedobrania.

Jednocześnie w takim przypadku organ administracji publicznej jest zobowiązany do przekazywania organowi podatkowemu (wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta), stosownie do art. 11 ust. 1 i 3 ustawy o opłacie skarbowej, informacji o przypadkach nieuiszczenia należnej opłaty skarbowej od dokonanych przez niego czynności urzędowych, wydanych zaświadczeń i zezwoleń (pozwoleń), a także złożonych dokumentów, stwierdzających udzielenie pełnomocnictwa lub prokury oraz ich odpisów, wypisów lub kopii.

Zapłata opłaty skarbowej może zostać dokonana zarówno w formie gotówkowej, jak i bezgotówkowej, tj. w kasie właściwego organu podatkowego lub na jego rachunek (art. 8 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej). Ponadto w celu usprawnienia załatwiania spraw w organach administracji publicznej przewidziano w obowiązującej obecnie ustawie o opłacie skarbowej upoważnienie dla rad gmin do podjęcia uchwały w sprawie poboru opłaty skarbowej w drodze inkasa.

 Sposób dokumentowania zapłaty opłaty skarbowej określony został natomiast w rozporządzeniu Ministra Finansów z 21.12.2006 r. w sprawie dokumentowania zapłaty opłaty skarbowej oraz trybu jej zwrotu (Dz.U. Nr 246, poz. 1804). Stosownie do treści § 3 ust. 1 rozporządzenia składający wniosek lub pełnomocnictwo albo dokonujący zgłoszenia zobowiązany jest dołączyć dowód zapłaty należnej opłaty skarbowej, zwany dalej „dowodem zapłaty", albo uwierzytelnioną kopię dowodu zapłaty, nie później niż w ciągu 3 dni od chwili powstania obowiązku jej zapłaty. W przypadku dokonania zapłaty stosownej opłaty skarbowej w formie bezgotówkowej dowód zapłaty może mieć formę wydruku potwierdzającego dokonanie operacji bankowej.

Obowiązująca obecnie ustawa o opłacie skarbowej reguluje również przypadki, w jakich uiszczona wcześniej opłata może zostać zwrócona. Stosownie do treści art. 9 uiszczona opłata skarbowa podlega zwrotowi, jeżeli mimo zapłacenia tej opłaty:

•        nie dokonano czynności urzędowej;

•        nie wydano zaświadczenia lub zezwolenia (pozwolenia).

Zwrot zapłaconej opłaty skarbowej następuje wyłącznie na wniosek, który powinien być złożony do właściwego organu podatkowego (wójta, burmistrza lub prezydenta miasta).

Jeżeli wniosek o zwrot opłaty skarbowej zostanie błędnie zło-żony w organie administracji publicznej, który nie dokonał czynności urzędowej, nie wydał zaświadczenia lub zezwolenia, zamiast w organie podatkowym, powinien zostać przesłany właściwemu organowi podatkowemu.

Pozwolenie na prace w otoczeniu zabytku (remont elewacji)

Obowiązek uiszczenia stosownej opłaty skarbowej dotyczy m.in. zezwoleń (pozwolenia, koncesji). Katalog podlegających opłacie skarbowej czynności urzędowych, do których zalicza się również wydanie zezwolenia (pozwolenia, koncesji), jest zamknięty, a więc opłacie skarbowej podlegają wyłącznie te czynności urzędowe, które są enumeratywnie wymienione w załączniku do ustawy o opłacie skarbowej, określającym wykaz przedmiotów opłaty skarbowej, stawki tej opłaty oraz zwolnienia. W części III tego załącznika wymienione zostały zezwolenia (pozwolenia, koncesji), które podlegają opłacie skarbowej. Pod pozycją 44 pkt 2) wymienione zostały pozostałe inne niż wymienione w niniejszym załączniku zezwolenia (pozwolenia, koncesje), a obowiązującą dla nich stawkę określono w wysokości 82 zł. 

Zezwolenie (pozwolenie, koncesja) to zgoda organu administracyjnego odzwierciedlająca władcze jego działanie w określonej dziedzinie, która podlega regulacji.

Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z 23.7.2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga m.in.:

•        prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru; 

•        wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku.

Pozwolenia te wydawane są na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej mającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego. Mogą one określać warunki, które zapobiegną uszkodzeniu lub zniszczeniu zabytku. 

Uzyskanie pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na podjęcie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, w przypadkach określonych przepisami prawa budowlanego.

Szczegółowe warunki wydawania tych pozwoleń określone zostały w rozporządzeniu Ministra Kultury z 9.6.2004 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich i architektonicznych, a także innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych i poszukiwań ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych. Stosownie do treści tego rozporządzenia wniosek o wydanie pozwolenia składa się do wojewódzkiego konserwatora zabytków, właściwego dla miejsca położenia lub przechowywania zabytku.

Zgodnie z postanowieniami § 3 ust. 1 składany wniosek powinien zawierać:

•        imię, nazwisko i adres lub nazwę i siedzibę i  wnioskodawcy;

•        wskazanie zabytku, z uwzględnieniem miejsca jego położenia lub przechowywania albo miejsca planowanych robót budowlanych w otoczeniu zabytku, miejsca badań archeologicznych, z określeniem współrzędnych geodezyjnych, albo poszukiwań ukrytych lub porzuconych zabytków;

•        program planowanych prac konserwatorskich, prac restauratorskich, robót budowlanych, robót budowlanych w otoczeniu zabytku, badań konserwatorskich, badań architektonicznych, badań archeologicznych, innych działań albo poszukiwań ukrytych lub porzuconych zabytków;

•        wskazanie przewidywanego terminu rozpoczęcia i zakończenia prac, robót, badań, innych działań lub poszukiwań, o których mowa w pkt 3;

•        uzasadnienie wniosku.

Ponadto wniosek o wydanie pozwolenia na prowadzenie prac konserwatorskich, prac restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich, badań architektonicznych lub badań archeologicznych powinien zawierać imię, nazwisko i adres osoby prowadzącej prace konserwatorskie, prace restauratorskie, badania konserwatorskie, badania architektoniczne, badania archeologiczne albo poszukiwania ukrytych lub porzuconych zabytków albo kierującej robotami budowlanymi lub robotami budowlanymi w otoczeniu zabytku. Również do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające posiadanie przez osobę prowadzącą te prace lub badania kwalifikacji i praktyki zawodowej albo spełnianie przez osobę kierującą tymi robotami dodatkowych wymagań i posiadanie praktyki zawodowej.

Wydane przez wojewódzkiego konserwatora zabytków pozwolenie powinno zawierać:

•        imię, nazwisko i adres lub nazwę i siedzibę i  wnioskodawcy;

•        wskazanie zabytku, z uwzględnieniem miejsca jego położenia lub przechowywania albo miejsca planowanych robót budowlanych w otoczeniu zabytku, miejsca badań archeologicznych, z określeniem współrzędnych geodezyjnych, albo poszukiwań ukrytych lub porzuconych zabytków;

•        zakres i sposób prowadzenia wskazanych w pozwoleniu prac, robót, badań, innych działań lub poszukiwań;

•        informację, że pozwolenie może być cofnięte lub zmienione w razie ujawnienia, po jego wydaniu, nowych okoliczności, które mogą mieć wpływ na zakres prowadzenia wskazanych w pozwoleniu prac, robót, badań, innych działań lub poszukiwań;

•        wskazanie przewidywanego terminu rozpoczęcia i zakończenia objętych pozwoleniem prac, robót, badań, innych działań lub poszukiwań;

•        imię, nazwisko i adres osoby prowadzącej prace konserwatorskie, prace restauratorskie, badania konserwatorskie, badania architektoniczne, badania archeologiczne albo poszukiwania ukrytych lub porzuconych zabytków albo kierującej robotami budowlanymi lub robotami budowlanymi w otoczeniu zabytku.

Ponadto pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych w otoczeniu zabytku, badań architektonicznych lub innych działań może określać warunki, polegające na obowiązku:

•        zawiadomienia wojewódzkiego konserwatora zabytków o terminie rozpoczęcia i zakończenia wskazanych w pozwoleniu robót, badań lub innych działań oraz o terminie podjęcia określonych czynności związanych z wydanym pozwoleniem, przynajmniej na 3 dni przed rozpoczęciem tych czynności;

•        niezwłocznego zawiadomienia wojewódzkiego konserwatora zabytków o wszelkich zagrożeniach lub nowych okolicznościach ujawnionych w trakcie prowadzenia wskazanych w pozwoleniu robót, badań lub innych działań;

•        dokonywania odbioru częściowego i końcowego wykonanych prac, robót lub badań z udziałem wojewódzkiego konserwatora zabytków;

•        inne warunki, które zapobiegną uszkodzeniu lub zniszczeniu zabytku.

Jolanta Wagner

 

Źródło: Teczka zarządcy nieruchomości 

BeckInfoBiznes

Wydawnictwo C. H. Beck